Restauratie van een 901     

bron: Excellence, 11/1994 by Don Hollway

 






Er is geen twijfel over de authenticiteit van onderstaande 13327 "Barbarossa", dit is de allereerste bestaande Porsche 911, gerestaureerd met liefde en geduld, in plaats van veel haast.
Huidige marktwaarde: $ 800.000 - $ 1.000.000.
Een originele productie Porsche koste destijds $ 6.490.


        

De wagen bevind zich op een veilige locatie die men niet wenst vrij te geven. Waarom niet in het Porsche museum zou je denken.
Je gaat naar binnen langs een 356B Carrera II uit '64, een 356SC Cabrio uit '65 en een 356A cabriolet uit '59. Dit zijn alledaagse auto's ten opzichte van het stuk dat verborgen is onder een stofdoek als een kunstwerk, in Signal Red, de gebeeldhouwde lijnen zijn nog zo fris als de dag dat Butzi Porsche de eerste tekening op papier zette. 
Een Porsche 911 denk je, en zeker een vroeg model maar, je weet nog niet de helft.



Deze auto is de enige overlevende test Porsche 901 prototype die bekend is.

Bekijk de voorste luchtinlaten, de chromen 356 achtige wieldoppen, de plaats van de ruitenwissers aan de rechterkant, het ééndélige Porsche naamplaatje op de motorkap, en je denkt dat het hier gaat over de legendarische 235, 300000 serie Porsche 911 te gaan geproduceerd eind 1964. 

Kijk nogmaals, er is geen sierlijst onder de deuren, de klep van de benzine vulopening is cirkelvormig en niet ovaal. 
Het contactslot / stuurslot bevindt zich op de stuurkolom. Het kofferdeksel opend op torsiestang stutten, het motor deksel op schroefveren en niet op gasveren. 
Het hand gebogen schuifdak opend naar voren. In plaats van de 5 bekende VDO meters op het dashboard bevinden er zich maar 2 grote, met de hand geschilderde markeringen. 
En, het belangrijkste, het typeplaatje draagt slechts vijf cijfers, nl. 13327. 



Van slechts 4 dergelijke auto's is bekend dat ze ooit hebben bestaan. In de zomer van '63, toen Porsche in de laatste fase was van de 356 productie, was men reeds op zoek naar een vervanger voor deze legendarische 356.
Dit men het oog op de Frankfurt Auto Show die in September zou plaats vinden en waar men graag een nieuw model wou voorstellen.

Het feit dat deze show maar om de 2 jaar plaats vond was het duidelijk dat Porsche deze show niet wou missen. Het missen van de streefdatum betekende ofwel het uitstellen van de productie van twee jaar of, de onthulling van het nieuwe ontwerp op de show.

De nieuwe ontwikkeling van het basis model bekend onder het Type 901, zou een beetje langer zijn dan de 356, een beetje smaller, en met een krachtiger motor die bestond sinds 1959. Talrijke design details moesten nog worden uitgewerkt alvorens men kon overgaan tot de ontwikkeling van dit nieuwe model. Voor deze ontwikkeling werden 10 serienummers toegewezen (sommige bronnen spreken van 13) voor de test prototype modellen.
 


Het lijkt erop dat zes van deze vijf cijferige nummers, 13321 tot 13325 en 13329 nooit werden toegepast op werkelijke auto's maar alleen werden gebruikt voor doodlopende ontwerpen of ontwerpen die nooit een hoogtepunt bereikten.
Vier auto's werden wel genummerd: 13326, 13327, 13328 en 13330. De eerste van deze vier werd vermomd met valse vinnen en radiator, bedekte ramen en een gedeelde achterruit. Dit model werd gefotografeerd tijdens het maken van een testrit op  de Nürburgring door de Duitse auto-pers tijdens de zomer voorafgaand aan het Frankfurt spektakel. 
Uit Porsche gegevens blijkt dat deze auto die afwisselend de kleuren blauw of groen kreeg, eigendom was van Ferdinand Piëch de ontwerper van de beroemd geworden zescilinder boxer en die tevens werd gebruikt voor de ontwikkeling van die motor.
Het is vrijwel zeker deze 901 die geel werd geschilderd en die op schema debuteerde dat jaar in september. (Twee jaar later in 1967 verkocht Piëch nummer 13326, nadien werd hij nogmaals verkocht en toen verdween hij in de geschiedenis)


In November had Porsche een tweede prototype nummer 13327 voltooid.
In de kleur signaal rood werd de auto waarschijnlijk tentoongesteld op de Geneva Show van 1964 en werd gebruikt voor testen tot eind juni 1965.
Tegen die tijd dat het 901 model (opnieuw aangeduidt als 911 door juridische verwikkelingen met Peugeot) had de productie in feite twee resterende 901 prototypes, 13328 en 13330 die zo werden verkocht.

Maar als relatie van de fabriek met zijn favoriete chauffeurs werd het nummer 13327 verkocht aan de gerenommeerde Porsche racer, PR man en Christophorus redacteur Richard von Frankenberg.
In 1973 kreeg von Frankenburg (die sinds de toetreding van Porsche in 1950 een aantal auto-ongelukken heeft gehad waaronder de beroemde vliegende salto in een Porsche 550A op het Berlijnse Avus circuit in 1956 dat hij overleefde) een dodelijk auto ongeval. Niet lang nadien ging nummer 13327 naar Italië en verdween daar in de vergetelheid.


Vele jaren verder

In december 1984 was de auto dealer Don Meluzio uit Pennsylvania, tevens Porsche racer en president van de lokale PCA op zoek naar een vroege Porsche.
Een advertentie in een Porsche magazine trok zijn aandacht waarin stond de "The Ultimate Restauration". Het bleek een 911 model te zijn met onbekende historiek en in erbarmelijke staat die stond weg te kwijnen in een garage in New York.

Hij besloot toch eens te gaan kijken en de wagen was inderdaad in een erbarmelijke staat, het was weinig meer dan een lege kast. Het schuifdak was nog wel aanwezig maar gescheiden van de body en schoof in de verkeerde richting open.
Het chassis was beschadigd en diverse deuken aan de front ontsierden de carrosserie. Iemand had ooit de auto een ruwe spuiting gegeven in het oranje waarbij de rubbers mee gespoten waren. Ramen ontbraken, het leder was beschadigd en veel roest was aanwezig. En het ergste van alles, er was geen motor of versnellingsbak aanwezig. 

De eigenaar die de wagen verkocht beweerde dat het een origineel 901 prototype was maar kon hiervan geen enkel bewijs leveren.




Door het speciale schuifdak kompleet met afvoerkanalen vermoede Meluzio toch dat het origineel van Porsche moest zijn en geen after market product. Zijn vriend Denny Frich en ook PCA lid die een Porsche restauratie kunstenaar was van het eerste uur verzekerde Meluzio dat het mogelijk was de auto terug in zijn oude glorie te herstellen. In de overtuiging dat het toch om een echte 901 ging kocht Meluzio de wagen.

Maar hij bleef twijfelen en daarom besloot hij om de historiek van de auto proberen vast te stellen door rechtstreeks naar de bron te gaan. In 1985 voor hij op vakantie vertrok naar Duitsland en Oostenrijk schreef hij een brief naar Porsche om een afspraak te kunnen maken met Butzi Porsche.
Helaas kwam hij bij Porsche aan juist op een zeer slecht moment, een paar voordien was Butzi's moeder overleden en in plaats van een gesprek met Butzi kreeg Meluzio een paar Porsche ingenieurs toegewezen die de foto's bekeken van de auto die hij had gekocht.

"Ik begreep hun Duits niet en zij begrepen mijn Engels niet " herinnert Meluzio zich nog.
Ik liet ze de speciale motorkap scharnieren van de voorkant zien, de Porsche mensen schudden hun hoofden en zegden, "Nein, nein, nein ''.
Ook bij het zien van de foto's van het speciale schuifdak dat naar voor open ging zegden ze , "Nein, nein, nein'.'

De Duitsers dachten dat de auto was het werk van een Californische hot rodder maar zeker niet van Porsche design afdeling. 
Er werd afgesproken dat ze contact gingen nemen met een oude rot in het vak en een Porsche dealer in Zell am See die zelf in 1963 nog in de Porsche Body Shop had gewerkt.





Ze belden deze man en vertelden hem dat ze een Amerikaanse relatie op bezoek hadden die beweerde een Porsche te hebben met een schuifdak dat naar de verkeerde kant open ging en, dat ze hem hadden gezegd dat dit onmogelijk was vertelde Meluzio.  Dan plots was het ineens "'Ja, Ja, Ja''. 
De Porsche mensen vertelden hem: "Je hebt toch gelijk met die auto, die werd inderdaad destijds gemaakt als prototype."

Met deze informatie vertrok Meluzio terug naar huis als eigenaar van een echte on-off 901 Porsche, enig in zijn soort. Op dat ogenblik had hij het te druk met zijn races en geen tijd om met de restauratie van de 901 te beginnen.
Zo bleef de wagen staan tot 1986 en toen begon hij samen met zijn vriend Frick aan de demontage van de wagen. Pas in 1988 toen de 30ste verjaardag van de 911 aan de horizon verscheen begonnen de werkzaamheden van de restauratie toe te nemen.

En zo geraakte de 901 cirkel rond. In plaats dat de Duitse Porsche ingenieurs zich destijds haasten om de wagen tijdig klaar te krijgen voor Frankfurt Auto Show in 1963 was het nu Denny Frick en zijn team van Duits Classic Cars die de 901 met nummer 13327 tijdig wou klaar hebben voor de New York Auto Show van 1993.

De sleutel van de restauratie was voornamelijk grondig onderzoek. Met behulp van oude foto's van de wagen met serie nummer 13326 genomen tijdens tests en foto's van de Frankfurt Auto Show samen met documentatie stukken die Frick overgenomen had van de Porsche archieven waren ze in staat om de meeste details van het oorspronkelijk ontwerp van de 901 in detail te voltooien. Een taak die eerst onmogelijk leek kreeg nu alle kansen.



Eén van de grootste probleem was het ontbreken van een motor en versnellingsbak. Beide zaken kunnen een flink gat in het budget kunnen slaan en, welke motor behoorde bij dit 901 model.
Volgens de verschillende archieven en testverslagen zijn destijds door Porsche verschillende motoren geïnstalleerd en gewijzigd om te testen. In die zin had model 13327 geen  "originele" motor.
Meluzio en Frick zijn er uiteindelijk in geslaagd om een vroege productie en zeldzame 901 motor in hun bezit te krijgen met Solex carburateurs, dubbele brandstofpompen en de beruchte warmtewisselaars die bij Porsche zo veel problemen veroorzaakten.

De 901 uitlaten lopen door uitsparingen in één stuk door de metalen achterwand. (In het eerste ontwerp van Butzi liepen ze eronder, zo laag en ver naar achteren dat ze vaak raakten, maar dit werd tijdig verbeterd juist op tijd voor de Frankfurt Show destijds.)

Het goede nieuws was dat de belangrijke zaken van de auto die Meluzio had gekocht intact waren zodat de herstelwerkzaamheden die moesten gebeuren meer de binnen stukken waren, zegt Frick.
We wilden de persoonlijkheid van de wagen niet verliezen en hoefden ook geen gigantische stukken te fabriceren. "

Het slechte nieuws was dat je met een prototype geen enkele referentie had als voorbeeld om eventueel te kijken hoe bepaalde delen waren geconstrueerd. Geen enkel onderdeel van een 911 paste, niets van de ramen van een 911 paste vertelde Meluzio. Als je probeerde stukken van een 911 uit 1964 te gebruiken paste deze niet, ook de deuren niet. Dit 901 model is volledig met de hand gebouwd.

De 901 is bijna twee inches korter en meer dan een halve inch slanker dan een 911 van '64 911. Zelfs de spatborden waren niet uitwisselbaar met die van een 911 zegt Frick en ook koffer en motor deksel niet als gevolg van de speciale torsie bars en schroefveren. Dit toont tevens het enorme werk dat in dit restauratie project is gekropen.

Om tijd en productiekosten te besparen maakten de Porsche ingenieurs destijds gebruik van de bestaande onderdelen stock bij de constructie van prototypes. 

Een kijkje in het 901 archief laat zien dat het grote diameter stuurwiel direct van een 356C afkomstig was, net als de bestuurder zijspiegel, de raambediening, de handvatten en handgreep aan de rechterzijde van de A-stijl.
Het deksel van het dashboardkastje en de radio zijn meer afkomstig van de 356 dan vroege 911. 

Het contactslot dat was gemonteerd aan de stuurkolom lijkt dan weer afkomstig uit de vroege jaren '60 van de Volkswagen bus en de deurklinken zijn van een Karmann Ghia. 
Het unieke twee instrumenten paneel (een idee dat om voor de hand liggende redenen uiteindelijk niet werd toegepast was niet meer aanwezig op de Frankfurt Auto Show, daar had het paneel de vertrouwde vijf wijzerplaten met de indicatie om te waarschuwen voor lage een generator, oliedruk, en zelfs het brandstofniveau. 
Het dashboard maakt gebruik van slechts drie knoppen, voor de koplampen, de mistlampen en de frisse lucht. 


Op onderstaande foto is duidelijk de opening te zien in de deur en dashbord langs waar de 
verwarmde lucht werd gevoerd naar het zijraamje om vrij te houden van condentie. 
Je ziet ook aan de raamlijst een aluminium plaatje. Deze werden gebruikt om kanalen af te
sluiten bij het testen van verschillende lucht configuraties.
Bij de eerste 911 productie types was dit systeem niet meer aanwezig
.

 



nog te doen

De deurstijl vulopening release is een idee dat niet de pan uit, maar niet meteen; het is een ronde knop als in latere 911, niet de pull-ring van de vroege modellen. De vaste kwartaal ruiten achter vonden op dezelfde wijze een huis in later, maar niet vroeg, 911s. De richtingaanwijzer en ruitenwisser hefbomen zijn atypisch, maar de shifter, verwarming en noodrem hendel ontwerpen in productie ging. Vanwege de 901's kleinere afmetingen de linker voorspatbord neemt meer beenruimte ruimte, waardoor de pedalen naar rechts. (Het rempedaal heeft een uitvoerig gefreesd, nokvormige ontwerp dat bijstand rem toeneemt als het pedaal wordt ingetrapt-mechanische energie remmen!)

De pinker en ruitenwisser bediening waren afwijkend t.o.v. delatere  productiemodellen, de verwarming en handrem werden wel gebruikt in latere productiemodellen. Vermits de 901 modellen smaller waren had de linker fender meer plaats nodig en hierdoor werden de pedalen meer naar rechts verplaatst. (De rem pedaal had een speciaal design waardoor je een soort extra mechanische bijstand kreeg bij het remmen) 


Op onderstaande foto is duidelijk de
ronde benzine opening te zien.
Op het productie model werd deze ovaal.


De productie van de 911 wasn asymmetrisch onder de motorkap, daar waar de 901 zoals voorgesteld op de Frankfurt Show symmetrisch was. De brandstoftank was gelast uit meer dan 20 stuks met de hand gevormd metaal. De batterij is hoog gemonteerd met een aparte afdekking. Het water reservoir voor de ruitenwissers bevatte een hitteschild hetgeen aangeeft dat op een bepaald moment een verwarmingselement moet hebben naast gelopen.





In feite is
nummer 13327 bezaaid met luchtkanalen en verwarmingsbuizen hetgeen aantoond dat de auto destijds is gebruikt om allerhande verwarmings en ventilatie configuraties op te testen.
Aan de ramen zitten diverse
interne draaibare (in plaats van scharnierende) verluchtingssystemen, ook luchtkanalen die dienden om ruiten te ontdooien liepen langs de deur en waren gelast aan raamgedeeltes. Mogelijks werd nummer 13326 tentoongesteld tijdens de Frankfurt Show omdat sommige luchtstroom tekortkomingen, die de ingenieurs probeerden te corrigeren bij een tweede poging. Elke keer werd een bepaalde lucht configuraties verlaten ten gunste van een andere configuratie, ze verzegelden gewoon de oude kanalen met aluminium platen en plaatsen nieuwe.

Om t
rouw te blijven aan het karakter van de auto bewaarde Frick al deze eigenaardigheden in de restauratie. Het witte glasvezel handschoenen kastje dat ondanks het feit er een hoekje afgesneden was om ruimte te maken voor een lucht kanaal werd uiteindelijk weggelaten uit het definitieve ontwerp, het vermeld nog wel het woord "Meister Master", het het ontwerp waarop alle 911 handschoenkasten zou worden gebaseerd. De handgemaakte stoelrails en raam sierlijsten dragen nog het origineel  merk en, de op de achterzijde van de 2 instrumenten zijn gestempeld met de data 9/63 en 10/63. Voor echte Porsche liefhebber zijn dit extreem zeldzame items.

Voor de officiële 30 jarige
911 Porsche Anniversary poster werd de nog onvoltooide wagen per vrachtwagen naar Dover in Delaware gebracht voor een fotoshoot op een koude winter dag.
De dempers waren nog niet bevestigd dus voor camera shots van de achterzijde was de wagen niet geschikt, ook de uitlaatpijpen hingen nog los. Op het hoogtepunt van de restauratie had Frick 10 mensen gelijktijdig werken aan de auto zodat wagen 13327 tijdig
zou af geraken
voor de New York Auto Show van 1993 waar hij werd tentoongesteld op een Porsche display, geplaatst naast een zwarte Carrera 4 van 1994. 

Als Meluzio en Frick toen een ster-status verwachten kwamen ze bedrogen uit. Meluzio herinnert zich nog: "We moesten zelfs onze eigen inkom betalen en een programma boekje kopen om naar onze eigen wagen te kunnen gaan kijken."

Maar de 13327 ging voor grotere glorie. Na New York won de wagen diverse prijzen. Nadien ging de 13327 op pensioen in een speciaal gebouwde garage. Meluzio was nog van plan om de wagen op te voeren in de Porsche Parade bij Lake Placid in 1994 en hoopte op een Manhattan Trophy.
Nadien werd het stil rond dit model.


 

 

 

 


terug naar de nieuws index